Kocaeli Haber: Kendinizden biraz bahsedebilir misiniz?

Cındık: Ben üniversite eğitimimi İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde tamamladım. Üniversiteyi bitirdiğim yılda çocuk asistanlığı eğitimime Zeynep Kamil Devlet Hastanesi’nde başladım. 20 ay orada çalıştıktan sonra Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi’ne geçtim ve çocuk asistanlığı eğitimimi orada tamamladım. 2 yıl orada uzman olarak çalıştıktan sonra çocuk kardiyoloji eğitimime başladım. Toplam 11 yıla yakın süredir Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi’nde çalıştıktan sonra Nisan 2010 tarihinde çocuk kardiyoloji yan dal eğitimimi tamamlayarak mecburi hizmet kurasıyla Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne atandım. Temmuz 2010 tarihinden beri hastanemizde çalışmaktayım.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalığı nasıl oluşur?

Cındık: Doğumsal kalp hastalığı, anne karnındaki bebeğin gelişimi sırasında ortaya çıkan anomalidir. Oluşan kalp anomalilerinin çoğunda neden bilinmemektedir. Hamilelik döneminde kullanılan bazı ilaçlar, alkol, uyuşturucu, röntgen ışınına maruz kalma, akraba evliliği, annenin şeker hastası (diabetik) olması bebekte kalp anomalisi oluşma riskini artırmaktadır.

Kocaeli Haber: Çocuklarda görülen kalp hastalıkları nasıl teşhis edilir? Teşhis için gerekli tetkikler nelerdir?

Cındık: Doğumsal kalp hastalıklarının tanısı için fizik inceleme, parmak ucundan oksijen satürasyonunu ölçme, elektrokardiogram, telekardiyografi ve ekokardiyografi gibi tetkikler gereklidir. Bazı kalp anomalilerinin ayrıntılı incelemesinde ileri tetkik olarak kalp kateterizasyonu da gerekmektedir.

Kocaeli Haber: Çocuk ve bebeklerde kalp hastalığının belirtileri nelerdir?

Cındık: Doğumsal kalp hastalıkları morarmanın eşlik ettiği siyanotik ve morarmanın eşlik etmediği siyanotik olmayan kalp hastalıkları olarak 2 gruba ayrılır.

Siyanotik olmayan grupta bebekler sık nefes alır ve beslenirken çabuk yorulurlar. Kilo alımları normal yaşıtlarına göre daha az olabilir. Sık sık alt solunum yolu enfeksiyonu geçirirler.

 Siyanotik olan grupta daima parmak uçlarında ve ağız çevresinde morarma eşlik eder. Morarma bazen yanlışlıkla bebeğin esmerliğine yorumlanabilir. Bu açıdan dikkat etmek gerekir. Ayrıca siyanotik gruptaki bazı kalp anomalilerinde siyanozu olmayan grupta saydığım klinik belirtilerin bazıları da eşlik edebilir.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalıklarını anne ve baba fark edebilir mi?

Cındık: Evet. Bebeklerin hızlı nefes alıp vermesi, ağız ve parmak uçlarının sürekli mor olması, yaşıtlarına göre kilo alımlarının az olması, siyanotik kalp hastalıklarının bazılarında huzursuzluk ve ağlama sonrasında kendinden geçme hali dediğimiz bebeğin veya çocuğun halsizleşmesi gibi bulgular anne ve babayı uyarması açısından önemli noktalardır. Bu bulgulardan en önemlikleri hızlı nefes alıp verme, ağız ve parmak uçlarının sürekli mor olmasıdır. Huzursuzluk ve ağlama nöbetleri sonrası kendinden geçme katılma nöbetleriyle karıştırılmamalıdır. Katılma nöbetleri olan çocuklar ağladıklarında dudakları morarır. Siyanotik doğumsal kalp hastalıklarında ise çocukların elleri ve dudakları sürekli mordur.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalıkları önlenebilir mi?

Cındık: Doğumsal kalp hastalığı oluşumunda çeşitli faktörler etkili olduğu için bunu önlemek mümkün olmamaktadır. Buna rağmen doğumsal kalp hastalığı riskini artıran bazı ilaçların, alkol ve uyuşturucunun kullanılmaması, röntgen ışınına maruz kalınmaması, akraba evliliği  yapılmaması ve diabeti olan annelerde iyi şeker kontrolü ile bu risk en aza indirilebilinir.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalıkları anne karnında teşhis edilebilir mi?

Cındık: Evet. 16. ve 20. haftada yapılan fetal kalp ultrasonu ile tanı konulabilir.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalıklarının görülme oranı nedir?

Cındık: Doğumsal kalp hastalıklarının görülme sıklığı binde 5-8 oranında değişmektedir. Bu da yaklaşık her 100 canlı doğumda 1’e denk gelmektedir.

Kocaeli Haber: Yeni doğan bebeklerde kalp ameliyatı yapılabilir mi?

Cındık: Evet. Halk arasında damarların kalpten ters çıkması diye bilinen büyük arter transpozisyonunda, total pulmoner venöz dönüş anomalisinde, duktus oluyla dolaşımın sağlandığı akciğer damarı yokluğunda, kalpten tek büyük damarın çıkmasıyla karekterize trunkus arteriozusta, kalp kateterizasyonu ile başarılı olunamayan ağır pulmoner kapak darlığı, ağır aort kapağı darlığı ve ağır aort koarktasyonu gibi birçok kalp anomalisine erken dönemde kalp ameliyatı yapılmaktadır.

Kocaeli Haber: Doğumsal kalp hastalıkları, büyüme ve gelişmeyi nasıl etkiler?
Cındık: Morarmanın eşlik etmediği kalp anomalilerinin bazılarında kilo alımı yeterli olmaz. Yaşıtlarına göre iyi kilo almayan bu bebekler beslenirken erken yorulur ve yeterli besini alamazlar. Morarmanın eşlik ettiği grupta ise kilo alımı yeterli olmasına rağmen düşük oksijen satürasyonu nedeniyle bazı çocuklarda beyin gelişimi etkilenmekte ve zeka seviyesi yaşıtlarına göre düşüklük göstermektedir.

Kocaeli Haber: Annelere önerileriniz nelerdir?

Cındık: Anneler, çocuklarını iyi gözlemlesinler.  Bebekleri hızlı nefes alıp veriyorsa, beslenme sırasında nefes nefese kalıp yeterli miktarda ememiyorsa, tırnaklarında ve ağız çevresinde morarma oluyorsa bir çocuk hekimine veya çocuk kardiyoloji uzmanına acilen başvurmasını öneririm.  Çünkü ciddi kalp hastalıklarında erken tanı ve tedavi hastanın hayatta kalma oranını artırmaktadır.  Ayrıca erken teşhisin siyanotik kalp hastalıklarından olan büyük arter transpozisyonunda hastaya yapılacak ameliyat tipinin belirlenmesinde önemli faktör olduğunu eklemek isterim. Bu hastalara erken dönemde teşhis konulursa hastaların kalbi normal sağlıklı kişilerdeki gibi anatomik yapıya dönüştürülebilmektedir. Bu da hastaların ilerde karşılaşacak sorunları en aza indirmektedir.

Röportaja katkılarından dolayı; Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi İletişim Biriminden Bilal Sami GÖKDEMİR’e teşekkürlerimizi bildiririz.