1566 yılında inşa edilen, İzmit’in en eski camilerinden Yeni Cuma Cami, tarihteki adıyla Pertev Mehmet Paşa Camii ve külliyesi 446 yaşına girdi.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izinsiz bir çivi dahi çakılamayan Yeni Cuma Camiinde ibadetleri kolaylaştırmak amacıyla gerekli izinler alınarak önemli yenilikler yapıldı. Yeni Cuma Camii Yaşatma ve Güzelleştirme Derneği Başkanlığını yapan Yunus Ekşi, caminin içine alttan ısıtmalı sistem kurduklarını, döşeme ve halıların yenilendiğini, musalla taşlarının da değiştirildiğini söyledi. Ekşi, kısa bir zaman içinde kadınlar bölümüne de yerden ısıtmalı sistemin kurulacağını açıkladı.

Vasiyeti gereğinde ölümünden sonra Pertev Mehmet Paşa adına Mimar Sinan’a yaptırılan Pertev Mehmet Paşa Camii ilk yapıldığında kervansaray, sıbyan mektebi, aşevi, çeşme, hamam ve dükkanlardan oluşmaktaydı. Bu birimlerden günümüze sadece cami, şadırvan, sıbyan mektebi, harabe durumdaki hamam ve çeşme kaldı.

Caminin yapılış tarihi üzerine de ihtilaflar var. Bazı kaynaklarda caminin 1579 yılında, bazı kaynaklarda da 1568 yılında yapıldığı belirtilmekte. Ancak caminin batı girişinde bulunan kapısın üstünde caminin 1566 yılında yapıldı yazılı.

PERTEV MEHMET PAŞA KİMDİR?

Aslen Hersekli olan Pertev Mehmet Paşa, Defterdar İskender Çelebi’nin kölelerindendir. İskender Çelebi’nin öldürülmesinden sonra saraya alınmış, ilk önce kapıcıbaşı daha sonra ise Yeniçeri ağası olmuştur. Yeniçeri ağasıyken yükselerek 1554’te Rumeli Beylerbeyi, 1557’de dördüncü vezir olmuştur. 1566 yılında Zigetvar Seferi sırasında ikinci vezir olan Pertev Mehmet Paşa, bir süre sonra serdarlığa atanmıştır. Denizcilikle ilgisi olmadığı halde donanma serdarlığına atanan Pertev Mehmet Paşa, yenilgiyle sonuçlanan İnebahtı Denis Savaşından sonra görevinden alınarak ikinci vezirliğe atanmıştır. 1572 yılında vefat etmiştir